De finish dat ben jij zelf

De onmogelijke opdracht en de oorbel

Het is 8 juni 1996. Ik ben 18 jaar en borstel mijn lange haren in het gehuurde huisje in Drachten waar we verblijven tijdens het NK zwemmen. Hét kwalificatiemoment voor de Olympische Spelen van Atlanta.

Mijn beste tijd ligt boven de 1 minuut en 10 seconden. Voor een Olympisch ticket heb ik 1.09.68 nodig. Een tijd die nog nooit in Nederland is gezwommen.

‍Ik deel het huisje met mijn moeder en trainer. Het doel lijkt buiten bereik. Toch hebben we er samen alles aan gedaan om de kans zo groot mogelijk te maken.

Ik blijf bijna met mijn borstel in mijn oorbel hangen. Zo’n klein gouden ringetje dat ik altijd draag.  “Weet je wat”, zeg ik, “ik doe mijn oorbellen uit, je weet maar nooit of het 0,01 seconde scheelt.”

Die middag zwem ik de race in een roes. Alsof ik er niet helemaal bij ben.

Ik tik aan in 1.09.67.

Nederlands record.

‍Olympisch ticket.

Atlanta.

Succes ontstaat onderweg

‍
Dat moment staat in mijn geheugen gegrift. Niet alleen vanwege de uitkomst, maar vanwege de les die ik toen al leerde: dat succes niet ontstaat op het moment dat je aantikt, maar in alles wat daaraan voorafgaat. In de details. In de herhaling. In de weg ernaartoe.

Waardevolle lessen

Open social media en de ene na de andere zelfverklaarde goeroe zal prediken over succes. Dat succes maakbaar is, iets dat je kunt kiezen én manifesteren. En niet te vergeten: dat je het snel kunt bereiken.

Ik breek liever een lans voor de route, het proces. Want op die (lange) route liggen de waardevolle lessen én de mooiste ervaringen. En daar heb je voor de rest van je leven wat aan.

Van sport naar dagelijks leven en werk

De jaren in de topsport hebben me gevormd. Het was een leven van 30 uur per week trainen, op eigen benen staan, de wereld over reizen, daarnaast nog proberen een opleiding te volgen, rusten, je lichaam en geest verzorgen. En dat alles voor tienden, soms honderdsten van seconden. Ik werd ‘heer en meester’ in efficiency: met plannen, zelfreflectie en discipline als ingrediënten. Die vaardigheden pas ik nog elke dag toe in mijn dagelijks leven en in mijn werk als zelfstandig ondernemer.

1. Planning is alles

‍Zo plan ik mijn werkagenda minutieus in en ik hou me aan het plan. Komt er echt iets onverwachts voorbij? Dan maak ik eerst direct een nieuwe planning. Ik kom nooit ergens te laat. En ik plan ook privé, sport en vrije momenten in de agenda. Dat klinkt niet zo spontaan, maar zorgt ervoor dat ik veel op een dag gedaan krijg én dat mijn zelfgekozen persoonlijke momenten nét zo veel prioriteit krijgen. 

2. Direct en eerlijk: zelfreflectie maakt beter!

‍Direct en duidelijk communiceren is ook iets dat ik vanuit de topsport rechtstreeks in mijn werk toepas. Tijdens de zwemtraining hoor je continu - en in staccato - wat je beter kunt doen. Direct moet je dat omzetten in nieuw resultaat. De coach heeft geen tijd voor verzachtende omstandigheden of een ‘aanloopje’ om de kritiek te geven, want over 10 seconden moet je weer vertrekken voor de volgende ronde. Mét verbetering.

Dat is een harde leerschool, maar ik vond het persoonlijk heel duidelijk. Je weet direct waar je aan toe bent, je krijgt perspectief waaraan je moet werken en je zet het in voor verbetering. Heel strak, heel simpel. In mijn sport is het dan ook nog eens zo ‘helder’ dat je het resultaat direct terugziet op de klok: de klok heeft altijd gelijk. 

‍

Natuurlijk is een werkomgeving heel anders en kun je niet iemand iets toeschreeuwen om het over 10 seconden beter te doen. Maar de parallel neem ik altijd met me mee: ik ben direct en eerlijk over zowel de positieve dingen als de zaken die anders of beter kunnen. Niet alleen naar anderen, maar ook naar mezelf. Want de dingen (positief) kritisch bekijken, maakt dat je het volgende keer nog beter kunt doen. Ik geloof oprecht dat (zelf)reflectie een van de meest krachtige tools is die we onszelf kunnen geven - niet alleen in sport en op de werkvloer, maar ook in het leven. 

In organisaties merk ik dat mensen dit moeilijk vinden: directheid, zelf kritisch zijn én kritiek ontvangen. Maar als organisaties íets kunnen leren van de topsportwereld dan is het omgaan met deze directheid en kunst tot zelfreflectie. Als we daarnaast voldoende aandacht schenken aan tevredenheid en het vieren van successen, hebben we volgens mij alles in huis om voor goud te gaan.

‍

3. Discipline

En dan: discipline. Ik sta nog steeds vroeg op. Zorg nog steeds goed voor mijn lichaam. Sport en beweeg nog steeds, óók als ik geen zin heb. Werk hard. Lever werk af waar ik achter sta. Ga op tijd naar bed. Als ik iets geleerd heb waar ik dagelijks profijt van heb, is het discipline.

Misschien denk je nu wel “oef, wat een streng leven”. Toch ervaar ik precies het tegenovergestelde: structuur is voor mij geen keurslijf, maar biedt juist houvast. En dat is niet alleen goed voor je lichaam maar zeker ook voor je geest. Het laat namelijk weinig ruimte voor afleiding, twijfel of onzekerheid. Ik kan je vertellen dat je niet altijd zin hebt om te trainen als je 2 keer 2 uur per dag in het water ligt, hoe leuk je de sport ook vindt. Door vast te houden aan de structuur is er geen ruimte voor ‘geen zin’. Het geeft rust, duidelijkheid en vertrouwen. En eerlijk is eerlijk: achteraf ben je altijd blij dat je toch bent gegaan. 

En ja, natuurlijk maak ik ook ruimte om de structuur af en toe eens los te laten: dat is ook gezond. Ik hou van muziek, film en theater, ga graag uit eten, lust ook best een glaasje wijn en blijf soms tot laat met vrienden kletsen. En toch stap ik altijd weer moeiteloos terug in het oh zo vertrouwde patroon. Omdat ik weet dat ik me dan beter voel, beter presteer en een beter mens kan zijn.

Respecteer de keuze, accepteer de consequenties

Een veelgehoorde opmerking over topsport is dat je er veel voor moet laten. Veel moet opofferen. Mijn vraag is echter niet wat je laat, maar wat je kiest? Elke keuze heeft consequenties en in topsport heb ik vooral geleerd die te accepteren. Als je de keuze respecteert en de consequenties accepteert voelt niets als een opoffering. Ik deed waar ik van hield: hard trainen, de wereld over reizen, leren van mensen die beter waren dan ik. En ja, het is ook een leven van fysiek en mentaal afzien, veel alleen zijn, dagelijks uren trainen, extreem vroeg opstaan, kritiek krijgen (en aan jezelf geven), fouten direct herstellen en het morgen opnieuw én met 100% inzet weer proberen. 

Dat is geen romantisch verhaal. Het is ook eenzaam, eentonig en soms taai. Maar het zijn de consequenties van míj́n keuze. En daarmee is het is ook een verhaal van plezier en liefde. Liefde voor mijn keuze en voor de sport, plezier in ergens helemaal voor gaan, mezelf uitdagen, mijn grenzen verkennen. Om vervolgens te leren en een rijker mens te worden. Dát is volgens mij echt succes. 

Durf te kiezen!

Moeite met kiezen zie ik vaak gebeuren: wél de marathon willen finishen, maar níet de meters willen maken. Niet in staat om te genieten van alles wat de weg je brengt: the good, the bad and the ugly.

Dat klinkt ook misschien raar: genieten van iets als afzien, tegenslagen en setbacks. Maar het is onderdeel van het grotere geheel. En de basis daarvoor is plezier. Dus als je niet kunt genieten van meters maken en niet durft te kiezen voor de marathon én de consequenties, dan kun je die (spreekwoordelijke) marathon beter uit je hoofd zetten.

Mijn advies: durf te kiezen! Met alles wat erbij hoort. Want juist in dat proces zitten de meest waardevolle lessen en de mooiste ervaringen. Het is niet het halen van de finish, het zijn juist de verhalen eromheen die je jaren later nog vertelt. 

‍De finish ben je zelf

Winnen heeft voor mij nooit synoniem gestaan voor succes.

Uit de mond van een oud-topsporter klinkt het misschien onwerkelijk. Maar winnen is ook nooit mijn grootste drijfveer geweest.Mezelf verbeteren, oprecht en met alle eerlijkheid streven naar het beste resultaat wel.

Succes is voor iedereen iets anders. Het hoeft niet luid te zijn, niet zichtbaar en niet snel. Het zit in volhouden, kiezen en blijven opdagen.

Jezelf verbeteren; iets overwinnen dat alleen jij kent of weet. Dat kan op elk niveau. De figuurlijke gouden medaille staat voor de weg die je vormt.

De finish? Die bevestigt hooguit wie je al bent geworden.

‍

‍